Σε μια από τις πιο αμφιλεγόμενες αποφάσεις των τελευταίων ετών για τα τοπικά δεδομένα, η δημοτική αρχή του Δήμος Ναυπλιέων επέλεξε να ακυρώσει μονομερώς το Σύμφωνο Συναντίληψης με το Ταμείο Εθνικής Άμυνας (ΤΕΘΑ) για το πρώην στρατόπεδο «Ζησιμόπουλου» (Κ.Ε.ΜΧ.), τινάζοντας στον αέρα ένα ήδη διαμορφωμένο πλαίσιο αξιοποίησης και οδηγώντας την υπόθεση σε πλήρες θεσμικό και αναπτυξιακό τέλμα.
Η απόφαση, που παρουσιάστηκε ως «διεκδικητική πολιτική στάση», στην πράξη έχει προκαλέσει σοβαρά ερωτήματα για το αν ο Δήμος κερδίζει κάτι ή απλώς χάνει τον έλεγχο ενός από τους σημαντικότερους αστικούς χώρους της πόλης.
Από το ρεαλιστικό σχέδιο στο κενό στρατηγικής
Η συμφωνία του 2021 δεν ήταν θεωρητική άσκηση. Προέβλεπε την άμεση παραχώρηση περίπου 30 στρεμμάτων από τα 160 του στρατοπέδου για σχολικές υποδομές, ενώ άνοιγε τον δρόμο για συνολική πολεοδομική ανασυγκρότηση με πράσινο, κοινόχρηστους χώρους και υποδομές.
Με την ακύρωσή της, ο Δήμος δεν αντικατέστησε το πλαίσιο αυτό με κανένα απολύτως ώριμο ή κοστολογημένο σχέδιο. Αντί για συγκεκριμένη πρόταση, επελέγη ένα πολιτικό αφήγημα «επαναδιεκδίκησης», χωρίς χρονοδιάγραμμα, χωρίς εγγυήσεις και χωρίς θεσμική θωράκιση.
Το αποτέλεσμα είναι ένα: από μια συμφωνημένη εκκίνηση έργων, η πόλη επιστρέφει στο σημείο μηδέν.
Το ΤΕΘΑ αποκτά πλήρη διαπραγματευτικό πλεονέκτημα
Με την ακύρωση του πρωτοκόλλου συνεργασίας, ο Ταμείο Εθνικής Άμυνας (ΤΕΘΑ) παύει να έχει απέναντί του έναν ισότιμο συνομιλητή με δεσμεύσεις και συμφωνημένο πλαίσιο.
Αντίθετα, αποκτά πλέον την πλήρη θεσμική πρωτοβουλία κινήσεων, καθώς η έκταση παραμένει στην κυριότητά του και χωρίς ενεργή συμφωνία συνεκμετάλλευσης. Νομικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι σε τέτοιες συνθήκες, ο ισχυρότερος παίκτης είναι εκείνος που διαθέτει την κυριότητα και το ρυθμιστικό πλαίσιο – όχι εκείνος που αποχώρησε από το τραπέζι.
Η ουσία είναι απλή: ο Δήμος δεν διαπραγματεύεται πλέον· περιμένει.
Από τη “διεκδίκηση” στον κίνδυνο απώλειας ελέγχου
Η ακύρωση δεν άνοιξε κάποιο νέο πεδίο πίεσης προς το κράτος. Αντίθετα, άφησε θεσμικό κενό που μπορεί να αξιοποιηθεί μονομερώς από το ΤΕΘΑ, το οποίο –βάσει του ισχύοντος πλαισίου και της πρόσφατης αναδιοργάνωσης της στρατιωτικής ακίνητης περιουσίας– έχει πλέον ενισχυμένο ρόλο διαχείρισης και αξιοποίησης των εκτάσεών του.
Το ενδεχόμενο ανάπτυξης δικών του σχεδίων (ακόμη και μέσω ειδικών πολεοδομικών εργαλείων) δεν είναι θεωρητικό σενάριο αλλά θεσμικά εφικτή προοπτική, σε περίπτωση απουσίας συμφωνίας με την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Η σύγκριση που εκθέτει το Ναύπλιο
Η περίπτωση γίνεται ακόμη πιο αποκαλυπτική αν συγκριθεί με άλλους δήμους που ακολούθησαν διαφορετική στρατηγική.
Στον Δήμο Κορινθίων, η επιλογή διαπραγμάτευσης και θεσμικής συνέχειας οδήγησε στην εξειδίκευση συμφωνίας και στην προώθηση έργων όπως μητροπολιτικό πάρκο και αθλητικές υποδομές.
Στο Ναύπλιο, αντίθετα, μια συμφωνία με συγκεκριμένα ανταλλάγματα και άμεσο αναπτυξιακό αποτύπωμα εγκαταλείφθηκε χωρίς ισοδύναμη πρόταση, αφήνοντας πίσω της μόνο πολιτικό θόρυβο και διοικητική αβεβαιότητα.
Η «θυσία» της σχολικής στέγης
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει το γεγονός ότι η προηγούμενη συμφωνία προέβλεπε άμεση λύση για ένα από τα πιο οξυμένα προβλήματα της πόλης: τη σχολική στέγη.
Η πρόβλεψη για 30 στρέμματα αποκλειστικά για εκπαιδευτικές υποδομές αποτελούσε χειροπιαστή και άμεση παρέμβαση. Με την ακύρωση, αυτή η δυνατότητα παγώνει επ’ αόριστον, χωρίς καμία εναλλακτική που να βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο ωριμότητας ή υλοποιησιμότητας.
Πολιτικό ρίσκο χωρίς δίχτυ ασφαλείας
Αυτό που καθιστά την επιλογή ακόμη πιο αμφιλεγόμενη είναι η απουσία εναλλακτικού σχεδίου: ούτε ανταλλαγή ακινήτων, ούτε εξασφαλισμένη πολιτική συμφωνία, ούτε νομοθετική πρωτοβουλία.
Στην πράξη, η δημοτική αρχή επέλεξε να αποδομήσει ένα υπαρκτό πλαίσιο χωρίς να έχει χτίσει τίποτα στη θέση του.
Από τη διαπραγμάτευση στο κενό
Η υπόθεση του στρατοπέδου «Ζησιμόπουλου» δεν είναι πλέον ζήτημα απλής διαφωνίας στρατηγικής. Είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα απώλειας θεσμικής συνέχειας, όπου μια έτοιμη συμφωνία αντικαταστάθηκε από αβεβαιότητα, και μια ενεργή διαδικασία αξιοποίησης μετατράπηκε σε διοικητική στασιμότητα.
Το πολιτικό κόστος θα κριθεί στο χρόνο. Το αναπτυξιακό όμως κόστος για το Ναύπλιο, σύμφωνα με πολλούς, έχει ήδη αρχίσει να γράφεται.
(Με στοιχεία από τη Αργολική Ανάπτυξη)
Επιμέλεια: Αγγ. Κωσταρέλου
